Aan de slag met onbewuste emoties

Hoe pijn, emoties en herstel met elkaar samenhangen

Veel mensen met aanhoudende pijn zoeken hun oplossing logisch genoeg in het lichaam. Spieren, zenuwen, gewrichten. Dat is begrijpelijk. Tegelijk groeit het inzicht dat pijn niet alleen een lichamelijk verhaal is. Ook onbewuste emoties kunnen een rol spelen. Emoties die je niet voelt, niet herkent of al lang hebt weggestopt, kunnen zich soms via het lichaam laten horen. Bijvoorbeeld in de vorm van pijn.

Wat zijn onbewuste emoties?

Onbewuste emoties zijn gevoelens die je niet actief voelt, maar die er wel zijn. Denk aan ingeslikte boosheid. Verdriet dat geen ruimte kreeg of krijgt. Of langdurige stress waar je aan gewend bent geraakt. Dat zijn vaak geen ‘grote emoties’; vaker gaat het juist om kleine, herhaalde ervaringen die zich opstapelen.

Jouw lichaam kan dan een uitweg zoeken. Spanning, vermoeidheid of pijn kunnen signalen zijn dat er iets aandacht vraagt.

Vier belangrijke stappen om mee te beginnen

Je hoeft dit niet groots of ingewikkeld aan te pakken. Deze vier stappen vormen een rustige basis om bewust te worden van deze emoties, ze te voelen en te verwerken.

1. Weet dat pijn en emoties elkaar kunnen beïnvloeden

Pijn zit niet alleen in je lichaam. Je brein speelt ook mee.
Langdurige stress, spanning of weggestopte gevoelens kunnen pijn versterken.
Dat betekent niet dat de pijn ‘tussen je oren zit’. De pijn is echt.

Alleen al weten dat dit zo werkt, kan rust geven. Er zijn steeds meer ervaringsverhalen, filmpjes, boeken, websites en podcasts die uitleg geven (zie ‘Meer lezen’).

2. Kijk wanneer je pijn sterker of minder sterk is

Pijn is vaak niet de hele dag hetzelfde. Soms is het erger, soms valt het mee. Maar wat is bij jou van invloed?

Sta af en toe stil bij deze vragen:

• Wanneer wordt de pijn erger?
• Wat gebeurde er net daarvoor?
• Was er drukte, stress of emotie? Zeg ik ergens ‘ja’ tegen, terwijl ik voel dat het ‘nee’ moet zijn?

Je hoeft geen conclusies te trekken. Alleen opmerken is genoeg.

3. Sta stil bij gevoelens die je normaal liever wegduwt

Veel mensen hebben geleerd om door te gaan. Boosheid, verdriet of stress krijgen dan weinig ruimte.

Die gevoelens verdwijnen niet. Ze kunnen zich vastzetten in het lichaam. Door rustig op te merken wat je voelt, kan die spanning afnemen.

Je hoeft niets te verklaren of op te lossen. Alleen voelen is genoeg.

4. Oefen met veiligheid, aandacht en herhaling

Herstel vraagt geen hard werken. Het vraagt veiligheid.
Door regelmatig even stil te staan bij je lichaam en gevoel, leert je brein dat het veilig is.

Dat werkt het best als je dit vaak doet, in kleine momenten. Niet perfect. Niet lang. Gewoon steeds opnieuw.

Vriendelijkheid voor jezelf is hierbij essentieel.

Oefeningen en technieken die gericht zijn op bewust contact maken met je lichaam, zoals yoga, meditatie, mindfulness, tai-chi en biodanza kunnen zeer waardevol zijn. Ook wandelen kan een vorm van lichaamswerk zijn. 

Je hoeft het niet alleen te doen

Werken met onbewuste emoties vraagt tijd en veiligheid. Dat kan zelfstandig, maar ook samen met een professional of via herkenning in verhalen van anderen.

• Wil je ondersteuning van een professional? Zoek een professional die bekend is met de behandeling van onbegrepen lichamelijke klachten en de rol van (onbewuste) emoties.
• Op Pijnstad en depijnvoorbij.nl delen mensen hun ervaringen, twijfels en kleine stappen vooruit. Dat maakt het minder eenzaam.

Soms begint herstel niet met harder werken, maar met zachter luisteren.

Meer lezen? 

Dit artikel is gebaseerd op een artikel van het platform De Pijn Voorbij. Zij laten zien hoe onbewuste emoties invloed kunnen hebben op pijn en hoe je daar stap voor stap mee aan de slag kunt.

• De rol van stress en trauma’s bij aanhoudende pijn (Pijnstad)
• De mind-body benadering van chronische pijn (Pijnstad)
• Start je herstel (depijnvoorbij.nl)
• Hoe weet je nu of emoties onbewust mogelijk een rol spelen rondom jouw pijnklachten? Doe de test en lees de toelichting op de testuitslag (depijnvoorbij.nl).
• Benut extra video’s, boeken, podcasts of oefeningen (depijnvoorbij.nl).